СССРде өлүм жазасы эмне үчүн жоюлуп, кайра киргизилген?

Мындан 79 жыл мурун СССРде өлүм жазасы убактылуу жокко чыгарылып, бирок көп өтпөй кайра калыбына келтирилген. Бул тарыхый кадам бийлик тарабынан «эмгекчилердин көп сандагы өтүнүчү боюнча» деп түшүндүрүлгөн.

Zobolo — 1947-жылы 26-майда СССР Жогорку Советинин Президиуму өлкөдөгү баардык өлүм өкүмдөрүн 25 жылдык катардагы эмгек лагерлериндеги абакка алмаштыруу тууралуу жарлык чыгарган. Муну менен Советтер Союзу өлүм жазасын жокко чыгарган дүйнөдөгү алгачкы ири мамлекет болуп калган (салыштыруу үчүн, Улуу Британия менен Францияда бул жаза ондогон жылдардан кийин гана жоюлган).

Бирок бул тыныгуу узакка созулган жок. 1950-жылы 12-январда өлүм жазасы кайрадан калыбына келтирилип, мамлекетке чыккынчылык кылгандарга, тыңчыларга жана диверсанттарга карата колдонула баштаган. Бул чечим чет элдик чалгын кызматтарынын (анын ичинде ЦРУнун) ишмердүүлүгүнө каршы күрөштүн курчуган маалында кабыл алынган.

Кийинчерээк, 1960-жылы өлүм жазасы Кылмыш-жаза кодексине өзүнчө берене катары киргизилген. Ага ылайык, бул эң жогорку жаза мамлекетке чыккынчылык, террордук актылар, киши өлтүрүү жана башка оор кылмыштар үчүн каралган. Жыл өткөн сайын тизме кеңейип:

• 1961-жылы — өзгөчө ири өлчөмдөгү мүлктү уурдоо;

• 1962-жылы — милиция кызматкеринин өмүрүнө кол салуу, зордуктоо жана пара алуу кылмыштары кошулган.

Бүгүнкү күндө Россиянын Кылмыш-жаза кодексинин 59-беренесинде өлүм жазасы расмий түрдө каралганы менен ага мораторий жарыялангандыктан жүзөгө ашырылбайт. Мыйзам боюнча, ал өзгөчө оор кылмыштар үчүн гана каралышы мүмкүн, бирок аялдарга, жашы жете электерге (18 жашка толо электерге) жана өкүм чыгаруу учурунда 65 жашка жеткен эркектерге карата эч качан колдонулбайт.

Булак: Zobolo масс-медиасы